Inleiding

Voor u ligt de Voorjaarsnota 2026. Via deze voorjaarsnota informeren wij de raad over de actuele ontwikkelingen binnen onze gemeente en geven wij inzicht in de financiële stand van zaken richting de komende jaren. De voorjaarsnota is het eerste moment in de planning- en controlcyclus waarin wij vooruitblikken op de programmabegroting 2027–2030. Wij doen dit aan de hand van ontwikkelingen binnen de programma’s en de effecten hiervan op de financiële positie van onze gemeente.

Deze voorjaarsnota heeft een bijzonder karakter. Het jaar 2026 staat in het teken van de gemeenteraadsverkiezingen en de daaropvolgende coalitievorming. In lijn met het eerder met uw raad gedeelde proces kiezen wij er daarom voor om deze voorjaarsnota beleidsarm vorm te geven. Dit betekent dat wij geen nieuw beleid voorstellen, maar ons beperken tot indexaties en noodzakelijke budgettaire aanpassingen. Hiermee borgen wij dat nieuwe inhoudelijke keuzes worden gemaakt door de nieuwe raad en het nieuwe college, en dat de programmabegroting 2027–2030 het eerste integrale kaderstellende document van de nieuwe raadsperiode vormt.

Wij hebben deze voorjaarsnota opgesteld in een periode van aanhoudende maatschappelijke en geopolitieke onzekerheden. Internationale ontwikkelingen, waaronder de spanningen in het Midden-Oosten, onderstrepen de kwetsbaarheid van de wereld om ons heen en kunnen ook lokaal doorwerken, bijvoorbeeld in vertraging van economische ontwikkeling, stijgende energieprijzen en onzekerheid over bestaanszekerheid. Tegelijkertijd blijven onze lokale opgaven onverminderd groot. Vanuit onze omgevingsvisie, de lokale aanpak bestaanszekerheid en het versterken van wijken werken wij samen met inwoners, maatschappelijke partners en regionale samenwerkingen aan een toekomstbestendige gemeente. Daarbij houden wij oog voor samenhang, uitvoerbaarheid en betaalbaarheid.

De behandeling van deze voorjaarsnota vindt plaats volgens de reguliere systematiek. De uitkomsten van de Meicirculaire verwachten wij te kunnen betrekken bij de beeldvormende vergadering, zodat wij uw raad een zo actueel mogelijk financieel perspectief kunnen bieden. Hiermee ontstaat een integraal beeld van de financiële positie van onze gemeente richting 2027 en verder.

Hoewel deze voorjaarsnota beleidsarm van karakter is, zetten wij wel een belangrijke stap richting de volgende raadsperiode. In deze voorjaarsnota doen wij een eerste voorstel voor de indeling van de programma’s in de programmabegroting 2027–2030. Met deze voorgestelde indeling brengen wij meer samenhang aan tussen de maatschappelijke opgaven en de wijze waarop wij hier als organisatie op sturen. Zo worden thema’s als bestaanszekerheid en sterke wijken nadrukkelijk verankerd in de programma’s, sluiten de programma’s beter aan op de lijnen uit de omgevingsvisie en ontstaat een duidelijker onderscheid tussen ontwikkeling, beheer en sociale opgaven. Hiermee beogen wij te komen tot robuuste en herkenbare programma’s die houvast bieden voor sturing, verantwoording en het gesprek tussen raad en college.

De uiteindelijke vaststelling van de programma-indeling is aan de nieuwe raad en vormt een belangrijk onderdeel van de kaderstellende rol bij de start van de nieuwe raadsperiode. In de komende periode werken wij, samen met uw raad, verder aan de voorbereiding van de programmabegroting 2027–2030. Zoals eerder met u gedeeld, benutten wij deze fase om stappen te zetten in de verdere doorontwikkeling naar een meer SMART ingerichte programmabegroting. Daarmee leggen wij een stevige basis voor de nieuwe raadsperiode.