Inleiding

Voor u ligt het vierde en laatste jaarverslag van ons als college in de huidige samenstelling. Vanuit het coalitieakkoord ‘Natuurlijk betrokken, gelijk vooruit’ hebben wij in 2025 mooie resultaten geboekt. De wereld om ons heen blijft in beweging, en als gemeente blijven we daarop actief aangesloten. In samenwerking met inwoners, (sociale) partners en het lokale bedrijfsleven hebben wij stappen gezet om Zutphen en Warnsveld verder te versterken als een sociale, duurzame en ondernemende gemeenschap. In deze jaarstukken vindt u een overzicht van de belangrijkste resultaten, ontwikkelingen en behaalde doelen van het afgelopen jaar.

Bestaanszekerheid vormt voor ons geen luxe, maar een basisvoorwaarde voor iedereen. Met de vaststelling van de lokale Aanpak Bestaanszekerheid hebben wij in 2025 een belangrijke stap gezet om inwoners de ondersteuning te bieden die nodig is. Het programma Sterke Wijken en onze wijkgerichte aanpak brengen ons dichter bij de samenleving en versterken het contact met inwoners. Ook het inwonersberaad kreeg een vaste plek in onze lokale democratie: het eerste advies werd in 2025 aan de gemeenteraad voorgelegd én vastgesteld.

Wij werken aan een gezonde gemeente waarin sport, ontmoeting en cultuur centraal staan. Met de nieuwe Sportvisie streven we ernaar dat 75% van onze inwoners sport of beweegt. Daarom investeren we in toegankelijke sportvoorzieningen en openbare plekken die ontmoeting stimuleren. Ook op cultureel vlak maakten we stappen: een financiële impuls voor het cultuurbeleid, de toevoeging van CelloWercken aan de meerjarige initiatieven en de start van de ‘alliantie van de nacht’ zorgen voor een levendige stad – overdag én ’s nachts. Bovendien openden we ons eerste openbare mindervalidentoilet, als onderdeel van onze ambitie om een inclusieve stad voor iedereen te zijn.

Prettig wonen is essentieel voor onze inwoners. Overlast in en om de woning is een van de grootste ergernissen. In 2025 hebben we fors ingezet op het bestrijden en voorkomen van woonoverlast. Jongeren kregen extra aandacht via het programma Preventie met Gezag, dat in 2025 volledig op stoom kwam. Samen met onder andere Bureau Halt, (jeugd)Boa’s, jongerenwerk en scholen werken we aan het vergroten van de weerbaarheid van jongeren en het voorkomen van criminele verleidingen.

Daarnaast bereiden we grote ruimtelijke en culturele investeringen voor. De Hanzehof ondergaat de komende jaren een ingrijpende verbouwing en wordt een multifunctioneel centrum waarin de Hanzehof, Muzehof en Bij de Bieb samenkomen—met behoud van historie en oog voor de toekomst. Ook starten we met de ontwikkeling van de nieuwe duurzame woonwijk De Leesten Schouwbroek, waarin een mix aan woningtypen én prijsklassen wordt gerealiseerd. Dit gebeurt onder de paraplu van de Omgevingsvisie. Afgelopen jaar, maar ook de aankomende jaren, zetten we in op uitvoering van de omgevingsvisie. Dat doen we door het uitwerken van de integrale omgevingsvisie in ons beleid, projecten en processen. Dit zodat we altijd ons toekomstbeeld voor 2040 in ons achterhoofd houden.

Financieel staan we er sterk voor. De in 2025 vastgestelde begroting toont een sluitend meerjarenperspectief en een robuuste algemene reserve. In de jaarlijkse BDO-benchmark voor gemeentefinanciën ontvingen we een 8,8 als rapportcijfer—een waardering voor de inzet van de ambtelijke organisatie, het college en de raad in financieel onzekere tijden.

Tegelijkertijd laat de jaarrekeningcontrole over 2025 zien dat de kwaliteit van onze administratieve processen, registraties en interne beheersing op onderdelen onvoldoende is. Informatie en onderliggende documenten waren niet altijd volledig beschikbaar of goed herleidbaar en onze systemen bieden nog niet overal het benodigde inzicht. Wij nemen deze bevindingen serieus. Samen met externe experts voeren wij daarom een grondige analyse uit naar de oorzaken en noodzakelijke verbeteringen. De uitkomsten vormen de basis voor een meerjarig programma waarmee wij de structuur, beheersing en kwaliteit van onze processen duurzaam willen versterken.

De actuele portefeuilleverdeling van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Zutphen vindt u op Portefeuilleverdeling burgemeester en wethouders gemeente Zutphen.

Zoals in de Voorjaarsnota is vastgelegd is er een aantal grote opgaven waar we deze jaren prioriteit aan geven. In de verschillende programma’s geven we  in de inleiding aan hoe we hier aan werken en wat we hebben gerealiseerd. 

Kansengelijkheid en voldoende werk:

Bestaanszekerheid vergroten (Programma 4)
Preventie voorop  (Programma 4)
Inwoner in Beeld  (Programma 4)
Aantrekkelijk ondernemen (Programma 3)

Toekomstgerichte gemeente: 

Omgevingsvisie (Programma 2)
Rechtvaardige energietransitie (Programma 2) 
Woningbouwopgave  (Programma 2)
Voorzieningen op peil  (Programma 3)

Sterke en inclusieve samenleving: 

Voortbouwen aan sterke wijken? (Programma 1)
Vertrouwen in de democratie / lokale politiek (Programma 1)
Regionale samenwerking (Programma 1)

Per product geven we een analyse weer van de kwaliteit, tijd en kosten. Deze analyse is gebaseerd op de voorgenomen inzet in de Programmabegroting 2025.

De uitvoering van de door de gemeenteraad vastgestelde begroting voor het jaar 2025 is afgesloten met een voordelig resultaat van € 10.001.000. De resultaten op programmaniveau zien er als volgt uit. 

Hieronder treft u een korte analyse op hoofdlijnen aan tussen de begroting na wijziging en het jaarrekeningresultaat. Uiteindelijk is het saldo van de jaarrekening 2025 op € 10.001.000 positief uitgekomen.

Dit positieve resultaat ontstaat door een aantal oorzaken.  Per programma worden hieronder de grootste voor- en nadelen toegelicht. Er wordt hieronder tekstueel ingegaan op afwijkingen groter dan € 1.000.000. In onderstaande tabel en in de jaarrekening worden de afwijkingen vanaf € 100.000 in beeld gebracht. 

Programma 3

Op de uitvoering van de WSW (Wet Sociale Werkvoorziening) is per saldo een voordeel van € 1.3 miljoen behaald. Dit voordeel bestaat uit een voordeel van € 1.5 miljoen door het dalend aantal WSW-medewerkers. De daling is het gevolg van de reguliere uitstroom, die in lijn ligt met de landelijke trends, met name door pensionering van medewerkers. Daarnaast is er een voordeel behaald op de uitgaven voor (nieuw) beschut werk. De gemeente werkt samen met verschillende partners aan de oprichting van een nieuw sociaal ontwikkelbedrijf, waarbij vanaf 2026 een volledige inzet zal plaatsvinden, waarin onder andere beschut werk een belangrijke plek krijgt. Op de detacheringsinkomsten van gedetacheerde WSW-medewerkers is een nadeel van € 0.2 miljoen gerealiseerd.

Programma 4

Op de middelen voor Jeugd is per saldo een voordeel behaald van € 1,6 miljoen. Dit voordeel bestaat uit een voordeel op jeugd preventie en een nadeel op jeugdzorg in natura. Jeugdpreventie en jeugdzorg in natura zijn communicerende vaten. Tegenover een voordeel van € 2.0 miljoen op jeugd preventie (lichte jeugdhulp en voorliggende voorzieningen) staat een nadeel van € 0.4 miljoen op jeugdzorg in natura. 

Een deel van het voordeel is behaald vanwege projecten die in 2025 opgestart zijn en in 2026 verder uitgebouwd worden (€701.000). Ook bestaat een deel van het voordeel uit lagere subsidieverstrekkingen over 2024 en 2025 (€583.000).

Algemene dekkingsmiddelen

Bij de vaststelling van de begroting 2025 is ook besloten incidenteel € 1.5 miljoen uit de algemene reserve te onttrekken om de begroting sluitend te maken. Dit bedrag is in 2025 niet uit de algemene reserve onttrokken en maakt dus deel uit van het uiteindelijke jaarrekeningresultaat.

In 2025 zorgde de algemene uitkering weer voor een groot positief resultaat. Totaal voordeel was € 9.079.000. De algemene uitkering in de begroting 2025 is medio 2024 berekend op basis van de meicirculaire 2024. In de  jaarrekening 2025 is de opgenomen algemene uitkering gebaseerd op de decembercirculaire 2025. Tussen beide genoemde momenten zijn diverse circulaires verschenen die van invloed zijn geweest op de omvang van de algemene uitkering.  

 Een nadeel van € 1.2 miljoen op de uitgaven voor voormalig personeel. Het afgelopen jaar is een aantal medewerkers uitgevloeid als gevolg van een vaststellingsovereenkomst of een mobiliteitstraject. De gemeente is eigenrisico drager. Het gaat hier om kosten voor transitievergoedingen, kosten voor een vaststellingsovereenkomst of WW-kosten. 

In onderstaande tabel zijn alle afwijkingen (incidenteel en structureel) op een rij gezet.

Het voor of nadelig saldo van de diverse onderdelen is weergegeven exclusief de loonsom. Het nadeel op de loonsom is in een aparte regel weergegeven.

Bij de tweede bestuursrapportage werd nog van een geprognosticeerd resultaat van € 9.326.000 uitgegaan. Hieronder wordt dit verklaard.

Een verklaring voor het verschil van € 675.000 tussen de tweede bestuursrapportage en het jaarrekeningresultaat over 2025 kan worden gevonden in onderstaande afwijkingen ten opzichte van de tweede bestuursrapportage.

Het positieve jaarrekeningresultaat heeft ook tot gevolg dat de algemene reserve stijgt. In onderstaande tabel wordt dit weergegeven.

Bij onderstaande tabel moet nog wel worden opgemerkt dat de raad wordt voorgesteld bij de behandeling van de jaarstukken 2025 een deel van het positieve jaarrekeningresultaat 2025 anders te besteden dan het toe te voegen aan de algemene reserve. Dat betekent dat de algemene reserve een lagere stand dan hieronder weergegeven kan krijgen.

*Als gevolg van een aantal geconstateerde fouten in de beginbalans van 2025 heeft er foutherstel plaatsgevonden waardoor de beginbalans en de stand van de algemene reserve per 1-1-2025 gewijzigd is t.o.v. de stand van 31-12-2024.  Deze wijzigingen worden in de jaarrekening toegelicht. 

Het gepresenteerde saldo van € 10.001.000 is beïnvloed door incidentele baten en lasten.

Per saldo kent 2025 een incidenteel voordeel van € 1.637.000. In dit incidentele resultaat zit ook een incidenteel voordeel van € 2,0 miljoen vanwege de vrijval van een aantal reserves zoals besloten is bij het vaststellen van de begroting 2025.

Rekeninghoudend met dit incidentele voordeel komt het structurele resultaat uit op € 8.364.000 voordelig. In dit structurele resultaat speelt de algemene uitkering een grote rol. In 2025 hebben we € 9.0 miljoen meer ontvangen. Dit voordeel maakt onderdeel uit van het structurele resultaat. Zeker de algemene uitkering is een structurele begrotingspost die per jaar grote verschillen in het ontvangen bedrag kan vertonen. Bij het opstellen van de meerjarenbegroting 2027-2030 wordt beoordeeld in hoeverre dit structurele resultaat ook verwerkt wordt in de begroting 2027-2030.