Wonen en leefbaarheid

De teams DIOR en Werken zijn in doorontwikkeling. De teams gaan anders ingericht worden. Daarom is het opstellen van het wegenbeleidsplan uitgesteld. Het wegenbeleidsplan krijgt een plek in het omgevingsprogramma Mobiliteit.

Door het ontbreken van de functie wegbeheerder is het niet gelukt om het wegenbeleidsplan op te stellen. In 2026 zal de vacature uitgezet worden.

Het verkeerscirculatieplan is in 2025 uitgewerkt naar vijf scenario's. Het participatieplan is voorbereid en kan na de start van het nieuwe college uitgevoerd worden. Er is geen dekking voor het participatietraject.

Eind 2025 is een parkeeronderzoek voorbereid, het onderzoek is inmiddels gestart en het eindrapport zal begin 2027 volgen. Het parkeeronderzoek richt zich op de parkeerbalans nu en in 2040. De huidige parkeerdruk wordt in verschillende seizoenen gemeten. Er zullen ook aanbevelingen uit volgen voor een goed netwerk van fietsenstallingen en parkeergarages of grootschalige parkeervoorzieningen.

Het onderzoek geeft antwoord op Motie 2025-M0019 (Meer en betere fietsparkeerplekken) en Motie 2025-M0040 (Scenario's ondergrondse parkeergarage). Er is geen dekking voor dit onderzoek.

In 2025 hebben we de voorbereiding gedaan voor onderzoek. Voor de Canadese brug wordt in 2026 nader onderzoek gedaan. 

We doen nader onderzoek naar de Canadese brug in de Deventerweg. Afhankelijk van de resultaten moeten we aanvullende maatregelen nemen. Dit kan betekenen dat de brug op middellange termijn vervangen moet worden.

De voorbereidingstijd voor de werkzaamheden voor het baggeren is 2 jaar. Na bepaling van de vervolgstappen voor de damwanden, bereiden we de werkzaamheden verder voor en vragen we de benodigde vergunningen aan. De werkzaamheden worden volgens de huidige prognose in 2026/2027 uitgevoerd.

Vanwege de overstap naar een nieuw meerjarenplanningsysteem kan het incidenteel voorkomen dat bij de introductie niet alle onderhoud goed gepland staat voor de komende 5 jaar. Uitgangspunt is om in deze gevallen de posten tussentijds te actualiseren. Door het invoeren van het nieuwe systeem komen er ook uitvoerings- en managementrapportages op het vastgoed. Hierdoor kunnen we meer duidelijkheid geven over kwaliteit en kosten.

Besluitvorming over het beheerplan staat gepland voor oktober. Vanwege het  overgangsjaar 2026 gaat het beheerplan dit jaar in voor de duur van 5 jaar.

Besluitvorming over de vastgoedportefeuille wordt in oktober 2026 voorgelegd aan de raad.

Het  verkooptraject voor panden duurt langer dan oorspronkelijk gepland door interne eisen die gesteld worden bijvoorbeeld bij de monumentale status van vastgoed. Daarnaast hebben we tijdelijk vastgoed dat langer beheerd moet worden omdat beleid of een businesscase niet sluitend is.

Het langer in beheer houden van bijvoorbeeld Isendoornstraat 1, Schoolstraat 2, Waterstraat 33 en de Oude wand 31-33 brengt meer kosten met zich mee voor o.a. onderhoud, structurele kosten en energie.

Door huuropzeggingen en strategische afwegingen zijn er tegenvallende huurinkomsten op een aantal panden. Het gaat om de Leestenseweg 13 en Rijksstraatweg 65a.

De verbouwing is gerealiseerd. We hebben het huisvestingsonderzoek afgerond en het onderzoek is ter kennisgeving naar college en raad gegaan.

We zijn bezig met het scannen en online zetten van bouwvergunningen. Vanwege de beperkte capaciteit doen we dat on demand.

Het jaarverslag is gereed en wordt komende maanden aangeboden aan de colleges van Brummen, Lochem en Zutphen

In verband met de afspraken over archiefbeheer volgen we de situatie in Voorst, net als de beoogde samenvoeging van Brummen en Rheden.

Op het budget van het erfgoedcentrum zal mogelijk een overschrijding zijn vanwege nog verwachte kosten uit eerdere jaren (vereffeningen, verrekeningen, toezeggingen). Dit totaalbedrag blijft wel onder de € 50.000,-. Dit is en wordt in het pfo besproken. Wanneer daarover mee duidelijkheid is dan zal dat concreter in Burap2 worden gemeld. 

Er is geen budget toegekend.

Er is geen budget toegekend voor deze werkzaamheden.

Er is geen budget toegekend.

De erfgoednota is opgedeeld in twee fasen: een Kadernota en vervolgens het Erfgoedprogramma. Het opstellen van de Kadernota en het Erfgoedprogramma is in het najaar van 2025 doorgeschoven naar 2026. Daarmee vraagt het opstellen van de beide documenten extra inzet bovenop het beschikbaar gestelde budget. De extra inzet betekent naar verwachting een overschrijding onder € 50.000. 

Er wordt actief geadviseerd over behoud en ontwikkeling van monumentale waarden. Door de beschikbare ambtelijke capaciteit is de doorlooptijd voor advisering bij vergunningsaanvragen langer dan gewenst.

Er is een beleidskader ‘Zon op het Dak’ opgesteld, waarmee meer mogelijk is gemaakt voor het plaatsen van zonnepanelen en -collectoren binnen de beschermde gezichten. In de tweede helft van 2026 worden naar verwachting meer kaders opgesteld.

In het voorjaar van 2026 zijn tien nieuwe gemeentelijke monumenten aangewezen.

Uurtarieven voor archeologisch onderzoek en advisering zijn verhoogd. Er is een nieuwe dienstverleningsovereenkomst met de ODA gesloten voor 600-900 uur advisering.

De voorbereidingen voor de aanbesteding lopen

Er is een jaar respijt gevraagd om het proces van aanbesteding collectiebeheerssysteem en website meer tijd te geven. Het is een ingewikkelde aanbesteding met meerdere erfgoedpartners . Daarnaast zijn het nieuwe erfgoedbeleid en de digitale erfgoedstrategie in de maak. Besluitvorming hierover moet nog plaatsvinden.

We zijn bezig met de implementatie van de nieuwe archeologische applicatie en voorbereiding  voor de datamigratie .

De eerste fase van het huisvestingsonderzoek is afgerond en ter kennisgeving/vaststelling aan college en raad gestuurd. De tweede fase (uitwerking scenario) kan pas gestart worden na het aantreden van het nieuwe college die daarover een besluit moet nemen.

In fase 3 zijn we bezig met het traject richting de Europese aanbesteding. Daarnaast werken de drie organisaties (Hanzehof, Muzehof en Bibliotheek) samen met hun raden van Toezicht het Governance traject verder uit en richten ze hun werkorganisatie/ exploitatie in. Voor deze beide trajecten is er externe advisering ingewonnen.

De herinrichting van de openbare ruimte wordt via een separaat raadsvoorstel in juni 2026 voorgelegd aan de gemeenteraad, zowel de planvorming als het benodigde budget.

In 2025 hebben we een deel van de aangevraagde reserve niet uitgegeven. Dit deel, te weten € 17.700, zetten we in 2026 in als aanvullende bijdrage voor Zutphense makers in het kader van de Regiodeal (Stedendriehoek).

In het kader van de uitvoering van onze Cultuurnota 2025-2028 "Zutphen als inspiratie voor makers en verhalen" zijn er twee belangrijke ontwikkelingen:

• De decentralisatiegelden voor bibliotheken zijn bedoeld om gemeenten te ondersteunen bij het versterken van bibliotheekwerk en het ondersteunen van de wettelijke zorgplicht die vanaf 2028 ingaat, maar vanaf 2027 in werking treedt. Daarmee zijn deze gelden een vervolg op de eerder ontvangen en ingezette SPUK-gelden uit 2023 en 2024. We stellen dan ook voor om deze rijksmiddelen in te zetten voor onze bibliotheek Zutphen en Warnsveld. Daarnaast werken we samen met de bibliotheek en de samenwerkende gemeenten toe naar een gezamenlijk meerjarenplan om te voorzien in deze wettelijke zorgplicht.
• We voeren samen met Musea Zutphen een onderzoek uit naar de toekomstbestendige samenwerking tussen Musea Zutphen en de gemeente. Dit doen we in relatie tot het subsidiebedrag en de opdracht die we aan Musea Zutphen verstrekken. De uitkomsten van dit onderzoek zullen we separaat na de zomer voorleggen aan de gemeenteraad ter besluitvorming.

De uitwerking van het broedplaatsen- en atelierbeleid vindt plaats in 2026, met daaropvolgend het uitvoeringsprogramma in 2027. Het aangevraagde bedrag in 2025 uit de reserve Broedplaatsen nemen we daarom mee naar 2026. 

De provinciale subsidie voor 2026 is ontvangen voor de uitvoering van het regioplan van culturele organisaties in de Gelderse Stedendriehoek.

Voor het project Gezonde schoolpleinen hebben we een subsidie ontvangen.

Bij de vervangingsopgave is het versterken van de ecologische waarde van onze groenstructuur ons uitgangspunt. Daarnaast hebben we in 2025 een provinciale subsidie binnengehaald waarmee we inwoners in ons buitengebied kunnen stimuleren en faciliteren bij de aanplant en het beheer van landschapselementen.  Daarmee versterken we de groen-blauwe dooradering van ons landschap.

In 2025 hebben we een provinciale subsidie binnengehaald waarmee we inwoners in ons buitengebied kunnen stimuleren en faciliteren bij de aanplant en het beheer van landschapselementen.  Daarmee versterken we de groen-blauwe dooradering van ons landschap. Cofinanciering wordt vanuit het budget Biodiversiteit bekostigd; dit kan echter leiden tot een budgetoverschrijding.

In 2025 hebben we samengewerkt aan KRW projecten zoals de Berkelmeandering en de Hoofdgracht. We hebben het waterhuishoudingsplan voor de ruimtelijke ontwikkeling Leesten Schouwbroek samen uitgewerkt. Het koersdocument inclusief modules zijn bestuurlijk besproken.  De modules zijn opgesteld  om oa. uitvoering te geven aan het monitoren van de waterkwaliteit in stedelijk gebied en andere opgaven die bijdragen aan  een goed watersysteem.

Er is een vermindering van restafval; we zitten nu rond 100 kilo (fijn restafval) en nog niet op de beoogde 70 kilo per bewoner.  We  willen de evaluatie van de pilot presenteren aan de nieuwe raad om helder te krijgen welke vervolgstappen we kunnen nemen.

De evaluatie van de pilot in drie buurten hebben we afgerond en de uitkomst  zal met de raad worden gedeeld. De ontwikkeling van een Circulair Ambachtscentrum (CAC)  met Circulus loopt trager dan verwacht. Dit komt omdat we problemen hebben om de businesscase sluitend te krijgen. We bekijken de mogelijkheid om kleinschaliger te starten.

Door weinig tot geen afkeur van de ingezamelde grondstoffen en een definitieve afrekening van Verpact over voorgaande jaren is er, tot nu toe, een positief saldo.

In de Zuidwijken organiseren we afvalfestivals samen met woonbedrijf Ieder1.  In het Waterkwartier zijn in overleg met ondernemers afvalbakken herplaatst en peukentegels uitgezet. De omgeving blijft hierdoor schoner dan voorheen. 

We verwachten een rekening over het tekort van de ODA van 2026 van 665.000 euro voor alle deelnemers. Op basis van een gelijke verdeling komt dat voor Zutphen op een bedrag op maximaal 60.000 euro. De verwachting is dat het lager zal zijn, omdat ons aandeel in de gehele ODA begroting lager ligt.

Het bodeminformatiesysteem  is door de leverancier aangepast aan de BRO standaarden. Het BIS wordt elk jaar geactualiseerd door de invoer van de bodemrapporten van het afgelopen jaar.  Door de koppeling van het BIS met de BRO kan up to date bodeminformatie uit het BRO worden opgevraagd.   

De invoer van bodemkwaliteitsgegevens worden elk jaar gedekt uit het bodembudget.  Eventuele extra kosten rondom het beheer van de kaart vallen onder het budget van team Informatie/ automatisering.

In 2026 volgt een evaluatie van het akkoord. Daarin worden  o.a. de landelijke inspanningen gevolgd die thematisch worden ingevuld.

Een deel van de aanpak is een lokale pilot voor houtstook. De pilot is bedoeld om inzicht te bieden in de benodigde tijd en middelen om goed te reageren op overlastsituaties. We behandelen in de pilot binnen de huidige regels een aantal verzoeken om handhaving.  Medio 2026 wordt een voorstel aan het college voorgelegd met eigen regels ter ondersteuning van het doel om de luchtverontreiniging door houtstook te verminderen. 

Daarnaast zijn we ingestapt in een provinciale pilot om bij bedrijven te onderzoeken of door scherper vergunnen luchtkwaliteitwinst te behalen is in Zutphen. In 2026 zal de pilot van start gaan.

Er ligt een monitoringsplan om met behulp van sensoren lokaal de fijnstofwaarden en stikstofwaarden in beeld te brengen. In 2026 wordt daar concreet invulling aangegeven. 

Door via een pilot de toezicht op houtstook voorrang te geven, hebben we een kleine achterstand met het maken van eigen regels. De verwachting is dat deze in het tweede kwartaal van 2026 opgeleverd worden.

Bij de behandeling van de kadernota Hoogbouw en Verdichting in de gemeenteraad is geconstateerd dat dit nog wel een verdiepingsslag nodig heeft.  Er wordt gewacht op het nieuwe college om afspraken over deze verdieping te maken.

De behandeling van de Kadernota Hoogbouw en verdichting in de gemeenteraad is vertraagd. Naar verwachting zal dit eind 2026 opnieuw worden opgepakt.  

Op dit moment is het onduidelijk of de verdiepingsslag ook extra kosten met zich meebrengt.

Het proces rond de zienswijzen-procedure duurde langer dan verwacht. We verwachten dat de visie eind van dit jaar kan worden vastgesteld.

We hebben een transitieplan gemaakt om helder te krijgen hoe we ons ruimtelijk beleid gefaseerd gaan omzetten naar omgevingsplannen en wat hiervoor randvoorwaardelijk nodig is.  Dit wordt in 2026 voorgelegd ter besluitvorming.

Het opstarten van de transitie van het Omgevingsplan is complexer dan vooraf ingeschat, onder andere door de integrale samenhang van  bestaand en nieuw beleid. De opstartfase duurt  daarom langer. De wettelijke verplichting  om de transitie uiterlijk 2032 af te ronden schatten we nog steeds in als haalbaar.

Er is in 2025 een start gemaakt met de uitwerking van het Volkshuisvestingsprogramma, het centrale beleid voor de woonopgave. Onderdeel van het Volkshuisvestingsprogramma is de woningbouwstrategie. Deze kon door wettelijke ontwikkelingen en ontwikkelingen rond de vaststelling van de Omgevingsvisie nog niet worden uitgewerkt. Wel hebben we in 2025 een  uitwerking gemaakt voor de woonzorgstrategie (woonzorg visie) binnen het Volkshuisvestingsprogramma.

Er is een start gemaakt met de voorbereidingen voor beleid voor het beter benutten van de bestaande voorraad (splitsing, kamerverhuur, optoppen, etc.) en de basis voor het woonwagenstandplaatsenbeleid.

De beleidsvorming voor het centrale woonbeleid voor Zutphen, het Volkshuisvestingsprogramma, is vertraagd en doorgeschoven naar 2026. Het woonbeleid op rijksniveau, de Wet versterking regie op de volkshuisvesting,  is namelijk nog in ontwikkeling.

Het doorschuiven van de beleidsvorming heeft gevolgen voor beleidsontwikkeling die daaraan gekoppeld is. Dit geldt bijvoorbeeld voor

• de ontwikkeling van 'doorstroombeleid' en het bijpassende instrumentarium om doorstroming op de woningmarkt te bevorderen. Dit schuift in de tijd mee met de ontwikkeling van het Volkshuisvestingsprogramma.
• het beleid rond mantelzorgwonen. We  starten zodra de beleidslijn op rijksniveau helder is.
• het uitwerken van beleid voor het verhuren van kamers, hospita verhuur en het splitsen van woningen. We zijn alvast gestart met de voorbereiding van de beleidsontwikkeling.

Ook de gewijzigde vaststelling van de omgevingsvisie heeft gevolgen voor het uit te werken woningbouwbeleid, omdat de amendementen gevolgen hebben voor de beschikbare bouwgrond voor nieuwbouwwoningen. Het in 2026 vastgestelde handelingsperspectief geeft richting aan de vervolgstappen richting realisatie van de omgevingsvisie. Het nog vast te stellen hoogbouwbeleid is een factor die nog wezenlijke invloed heeft op de beschikbare ruimte voor nieuwbouwwoningen.

Er wordt een mogelijke onderbesteding verwacht van €60.000. Dit bestaat uit het beleid voor mantelzorgwoningen (€20.000) en het doorstroombeleid en instrumentarium (€40.000). De oorzaak hiervan is omdat op rijksniveau nog gewerkt wordt aan het beleid. 

Het onderzoek naar de langdurige leegstand van woningen is afgerond. Er is een lokale aanpak ontwikkeld die nu uitgevoerd wordt. De eerste resultaten worden eind 2026 geëvalueerd.

Ook vinden er momenteel beleidsontwikkelingen plaats op rijksniveau (Wet aanpak leegstand). Indien nodig kunnen we aansluiten bij de mogelijkheden tot het tegengaan van leegstand die de nieuwe wetgeving biedt.

De aantallen te realiseren woningen die opgenomen zijn in de  in 2025 herijkte Woondeal vormen de basis voor de inzet van het bouwprogramma voor woningbouwlocaties. Het Afwegingskader woningbouw hebben we conform prijsindexatie herijkt en dient als basis voor de bouwprogramma's voor woningbouwlocaties. 

De urgentieverordening hebben we in regionaal verband uitgewerkt en bevindt zich in een afrondend stadium. De wettelijke ontwikkelingen rond de Wet versterking regie op de volkshuisvesting zullen naar verwachting leiden tot nog een paar laatste aanpassingen. Daarna werken we de uitvoeringsregeling uit.

De fair share afspraken voor een regionaal evenwichtige verdeling van urgente aandachtsgroepen hebben we regionaal uitgewerkt en vastgesteld. Deze zullen conform wetgeving straks lokaal worden opgenomen in de huisvestingsverordening waarin ook de urgentieverordening wordt opgenomen.

Met de woningcorporaties zijn prestatieafspraken gemaakt voor het jaar 2026.  Op dit moment wordt gewerkt aan prestatieafspraken voor het jaar 2027 en 2028. Op basis van het Volkshuisvestingsprogramma werken we voor de jaren daarna meerjarige afspraken uit.

De Wet bevorderen goed verhuurderschap en de Wet regulering middenhuur worden uitgevoerd door inzet van het meldpunt goed verhuurderschap. 

Door vertraging in de beleidsontwikkeling op rijksniveau (Wet versterking regie op de volkshuisvesting) is de beleidsontwikkeling op lokaal niveau ook vertraagd. Het Volkshuisvestingsprogramma wordt opgepakt zodra de landelijke kaders helder zijn. We zijn in 2025 al begonnen met de voorbereidingen hiervoor.

Ook voor de op te stellen urgentieverordening met uitvoeringsregeling heeft de vertraging in wetgeving op rijksniveau gevolgen. De urgentieverordening is in 2025 inhoudelijk voor circa 90% voorbereid. Vaststelling van de verordening en uitwerken van de uitvoeringsregeling kan starten na inwerkingtreding van de Wet versterking regie op de volkshuisvesting.

Woningbouwprojecten

• Voor Klein Vaticaan heeft de raad in een motie aangegeven geen bebouwing te willen op het Sint Hubertusplein. Het Baudartius is in onderzoek voor invulling jongeren- en ouderenhuisvesting.
• Voor De Hoven Noord hebben we het aantal van circa 600 woningen opgehoogd naar circa 800-900 woningen. Er is een verfijning uitgewerkt in het stedenbouwkundig plan. De voorbereiding van het omgevingsplan is gestart.
• Voor de Zeeheldenbuurt onderzoeken we een ophoging van het aantal woningen richting 370 en 390 woningen.
• Bij Noorderhaven (de Kleine Linie/Veld 18) onderzoeken we de mogelijkheden voor verhoging van het aantal woningen naar in totaal 250 woningen. Veld 18 is gegund via een tender. Voor de Kleine Linie is het stedenbouwkundig plan in voorbereiding.
• De gemeente onderzoekt samen met Woonbedrijf Ieder1 de realisatie van circa 100 flexwoningen (Ooijerpark). Parallel aan dit spoor verkennen we of we de locatie kunnen aankopen voor invulling met permanente bewoning.

De subsidieregeling Jongerenhuisvesting loopt sinds 2018 en er is destijds 500.000 euro beschikbaar gesteld. De eerste jaren zijn woningen voor jongeren gerealiseerd met stimulans van de regeling. De afgelopen jaren zijn er geen aanvragen meer gedaan. De realisatiekosten voor aanbieders van woningen voor jongeren zijn gestegen, terwijl de regeling een verhoging in huurprijsklasse niet toestaat.

Daarmee is de regeling niet meer concurrerend in de huidige woningmarkt waarin aanbieders een hogere huur voor wooneenheden kunnen vragen dan de regeling toestaat. De regeling zal in 2026 worden beëindigd.  We zoeken naar een andere invulling van het budget ten behoeve van jongerenhuisvesting.

Door de gewijzigd vastgestelde omgevingsvisie kunnen we het volledige woningbouwprogramma met lange termijn ontwikkelingen pas later uitwerken. Dit kan na vaststelling van het handelingsperspectief op de omgevingsvisie (vastgesteld begin 2026) en daarop volgend de uitwerking van de Hoogbouwvisie.

We werken aan een versnellingsstrategie voor de woningbouwopgave inclusief knelpuntenanalyse. Deze versnellingsstrategie is gekoppeld aan de beschikbare gronden voor woningbouw, zoals aangegeven in de geamendeerd vastgestelde omgevingsvisie.

We hebben gewerkt aan het omgevingsplan voor De Hoven fase 1. Vaststelling staat gepland eind 2026/begin 2027.

Vanuit de regeling jongerenhuisvesting resteert een bedrag van 297.500 euro uit de reserve. Dat bedrag is niet uitgegeven in 2025 en wordt naar verwachting niet uitgegeven in 2026.  Het college komt met een voorstel voor besteding van het resterende bedrag binnen het door de raad gestelde doel van het realiseren van jongerenhuisvesting.