Inleiding

Voor u ligt de Programmabegroting 2027 van de gemeente Zutphen. Deze begroting beschrijft de maatschappelijke opgaven, beleidsdoelen en financiële keuzes voor het komende jaar. We bevinden ons in een periode waarin veel ontwikkelingen samenkomen die onze inwoners raken. De druk op de woningmarkt blijft onverminderd hoog, de transitie naar een duurzamere leefomgeving vraagt om blijvende inzet, terwijl vraagstukken rond zorg en veiligheid, bestaanszekerheid, de juiste zorg en ondersteuning dichtbij en leefbaarheid blijvend onze aandacht vragen. De voortdurende wereldwijde spanningen zorgen voor stijgende energiekosten en meer onzekerheid over de toekomst. Ook de gevolgen van klimaatverandering hebben impact op de korte en de lange termijn. Tegelijkertijd blijft de financiële positie van gemeenten landelijk onder druk staan, wat zorgvuldig prioriteren noodzakelijk maakt.

Ondanks al deze uitdagingen blijft gemeente Zutphen bouwen aan een gemeente waarin inwoners prettig kunnen wonen, werken, leren en leven. Een gemeente waarin ondernemers kunnen innoveren en bijdragen aan een bloeiende lokale economie. We investeren in een sterke sociale basis, een aantrekkelijke en duurzame leefomgeving, een goed voorzieningenniveau, een vitale economie en een betrouwbare dienstverlening. Daarbij blijven samenwerking met inwoners, maatschappelijke organisaties, ondernemers en regionale partners essentieel om resultaten te bereiken.

Deze Programmabegroting is opgesteld in een bijzondere bestuurlijke context. Na de gemeenteraadsverkiezingen is er op het moment van opstellen van deze begroting nog geen nieuw coalitieakkoord vastgesteld. Om de continuïteit van bestuur en uitvoering te waarborgen, is deze begroting daarom gebaseerd op het bestaande beleid, de eerder vastgestelde ambities en de lopende programma's. Nieuwe keuzes en accenten die voortvloeien uit een toekomstig coalitieakkoord, verwerken we op een later moment in de planning- en controlcyclus.

Daarnaast is de Programmabegroting 2027 opgesteld volgens de vernieuwde programma-indeling, zoals die door uw raad bij de voorjaarsnota is vastgesteld. Met deze nieuwe structuur sluiten de programma's beter aan bij de maatschappelijke opgaven en de wijze waarop de gemeente daarop stuurt. De vernieuwde indeling draagt bij aan een betere samenhang tussen beleid, uitvoering en financiën en maakt het voor de gemeenteraad, inwoners en andere belanghebbenden gemakkelijker om inzicht te krijgen in de doelen, activiteiten en resultaten van de gemeente.

Met deze Programmabegroting leggen wij de financiële en beleidsmatige basis voor 2027 vanuit de bestaande koers. Wij blijven werken aan een toekomstbestendig Zutphen en Warnsveld: een gemeente die haar historische kwaliteiten koestert, kansen benut voor verdere ontwikkeling en oog houdt voor de belangen van huidige en toekomstige generaties.

De Programmabegroting 2027-2030 is financieel sluitend, maar niet structureel sluitend. Het tekort van € 3.450.200 in de jaarschijf 2027 wordt gedekt door een onttrekking aan de algemene reserve. Conform artikel 2, lid 12, van de Financiële Verordening gemeente Zutphen 2025 kan de gemeenteraad hiervoor toestemming verlenen bij de vaststelling van de programmabegroting.

In de Programmabegroting 2027-2030 zijn, naast het bestaande beleid, de voorstellen met financiële gevolgen uit de Voorjaarsnota 2026 verwerkt. Na vaststelling van de Voorjaarsnota zijn daarnaast enkele technisch-financiële mutaties verwerkt. In de financiële begroting is een overzicht opgenomen waarin het saldo van de Voorjaarsnota 2026 en de daaropvolgende mutaties worden toegelicht.

De Voorjaarsnota 2026 is vanwege de gemeenteraadsverkiezingen beleidsarm opgesteld. Omdat bij het opstellen van deze programmabegroting nog geen nieuw coalitieakkoord beschikbaar was, zijn nieuwe beleidsmatige keuzes beperkt. Enkele urgente voorstellen kunnen echter niet worden uitgesteld. Deze voorstellen worden daarom afzonderlijk, inclusief een programmabegrotingswijziging, aan de gemeenteraad voorgelegd.

De actuele portefeuilleverdeling van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Zutphen vindt u op Portefeuilleverdeling burgemeester en wethouders gemeente Zutphen.