Programma 1 Samenwerken en bestuur

Wat willen we bereiken?

We willen beter aansluiten op de praktijk en de leefwereld en kijken samen met inwoners, ondernemers en organisaties naar wat nodig is. Waar wij zelf de regie houden voor het algemeen belang, benutten we per vraagstuk de kennis uit de samenleving om opgaven beter te vervullen. We werken transparant en leren van wat goed gaat en wat beter kan. 

Elke wijk heeft eigen kenmerken, opgaven en kansen. Samen met inwoners, maatschappelijke organisaties en andere partners werken we aan sterke, leefbare en betrokken wijken waar mensen prettig wonen, meedoen en naar elkaar omzien. De leefwereld van inwoners is daarbij het vertrekpunt. We versterken de sociale cohesie en faciliteren inwoners die zelf actief willen bijdragen aan hun wijk of buurt. Zo groeien voorzieningen, betrokkenheid en sociale samenhang mee met de ontwikkeling van de gemeente.

Waar staan we nu?

We hebben al verschillende stappen gezet om inwoners- en overheidsparticipatie verder te borgen als onderdeel van onze werkwijzen. Zo zijn in 2024 het beleidskader en de verordening ‘Inspraak, Participatie en Uitdaagrecht’ vastgesteld. In 2026 zijn deze uitgewerkt in een werkwijze voor inwonersparticipatie. Deze wordt nu geïmplementeerd in de organisatie. 

In 2025 is het ‘Programma Sterke Wijken en Wijkgericht werken’ vastgesteld. Met de veranderaanpak ‘Anders Denken, Doen en Organiseren’ (ADDO) gaan we meer vanuit de wijk en vanuit inwoners werken. In de startwijk De Zuidwijken is een netwerkorganisatie gevormd waarbinnen we steeds beter samenwerken met partners en inwoners. Hier doen we ervaringen op vanuit de praktijk en zo leren we wat wijkgericht werken vraagt van de organisatie en van onze medewerkers. De volgende stap is om deze ervaringen te borgen in de organisatie en de komende jaren verder toe te passen in andere wijken.  

Indicatoren en streefwaarden

Voor dit doel zijn op dit moment nog geen indicatoren en streefwaarden vastgesteld. Bij een volgende actualisatie van de programmabegroting wordt bezien of indicatoren en streefwaarden kunnen worden opgenomen.

Wat willen we bereiken?

In onze ‘Lokale aanpak Bestaanszekerheid 2025-2045’ is als visie vastgesteld dat iedere inwoner in 2045 in bestaanszekerheid leeft. We willen dat iedere inwoner zich zonder verlammende (geld)stress kan ontwikkelen en kan meedoen aan onze samenleving. Voor de periode 2027 tot 2030 werken we vanuit deze visie.

Onze inwoners zijn zeker van een inkomen, een plek om te wonen en toegang tot onderwijs en zorg. Hiermee zetten we in op een minimum aan bestaanszekerheid, zodat iedere inwoner kan meedoen aan de samenleving. We zien bestaanszekerheid als een grondrecht. Iedereen verdient de kans om volwaardig deel te nemen aan de samenleving en grip te hebben op het eigen leven.

Met de ‘Lokale aanpak bestaanszekerheid’ kiezen we voor een duurzame verandering. We kijken niet alleen naar resultaten op de korte termijn, maar vooral naar de impact die we samen met onze inwoners en partners willen bereiken. In onze aanpak staan vertrouwen, samenwerking en leren centraal. 

Waar staan we nu?

Onze visie voor bestaanszekerheid is vertaald naar zes ambities met onderliggende acties. 

De zes ambities staan niet op zichzelf. In het dagelijks leven hebben inwoners vaak te maken met meerdere leefgebieden tegelijk. Problemen rondom inkomen, wonen, gezondheid, opvoeden of meedoen hangen met elkaar samen en vragen om een samenhangende aanpak. Daarom kijken we vanuit de vraag wat inwoners nodig hebben om in bestaanszekerheid te kunnen leven, in plaats vanuit de afzonderlijke beleidsterreinen. 

In de verbinding tussen de ambities, mensen en organisaties kunnen we meer bereiken. Deze verbinding geven we in de praktijk vorm langs drie randvoorwaarden: vindbare & begrijpelijke informatie, simpel & integraal organiseren en werken vanuit de inwoner & vertrouwen.

Samen met inwoners, ervaringsdeskundigen en partners geven we vorm aan een lerende en integrale aanpak die aansluit bij de praktijk en bijdraagt aan bestaanszekerheid. Door deze samenwerking simpel en integraal te organiseren kunnen we meer impact bij onze inwoners realiseren. Daarnaast zorgen we voor vindbare en begrijpelijke informatie, zodat inwoners de ondersteuning makkelijker weten te vinden. 

Met de ‘Uitvoeringsagenda Lokale aanpak Bestaanszekerheid 2026-2027’ werken we samen verder aan de uitvoering, monitoring en doorontwikkeling van deze aanpak. 

Indicatoren en streefwaarden

Voor dit doel zijn de indicatoren en streefwaarden vastgesteld onder de inhoudelijke programma's.

Wat willen we bereiken? 

We willen dat de gemeente Zutphen een fijne gemeente blijft om te wonen, werken en recreëren. Dit vraagt het nodige van ons voorzieningenniveau. Stilstand betekent achteruitgang. De ambitie is om het voorzieningenniveau in stand te houden en zo mogelijk te versterken, maar dat staat onder druk door de toenemende vergrijzing, ontgroening, het tekort aan woningen, verplaatsing van werkgelegenheid en de benodigde bereikbaarheid. 

Om achteruitgang te voorkomen en het huidige niveau in stand te houden en zo mogelijk te versterken, vraagt dit dat we naast de toekomst ook onszelf durven aan te kijken – en dat we keuzes moeten maken: blijven we een beheergemeente of groeien we naar een ontwikkelgemeente; bewegen we mee of positioneren we ons; is onze focus lokaal of regionaal; zien we de noodzaak van groei; en wat betekent dat voor onze schaal? 

Daarbij is onze rol van betekenis binnen de Regio Stedendriehoek waarin we samenwerken aan het Ontwikkelperspectief 2050 ‘Verstedelijking in Balans’. Hierin komt onze gezamenlijke visie op de toekomst van wonen, werken, natuur en bereikbaarheid in onze regio.  

Dat is van invloed op onze gemeente, waarbij we onze positie als toekomstbestendige centrumgemeente willen behouden en zo mogelijk versterken. Daarbij willen we onze centrumfunctie kunnen blijven vervullen op het gebied van onder andere zorg, onderwijs, cultuur, veiligheid en economie en duurzaamheid. 

We willen meer inzicht hebben in de ontwikkeling die we willen doormaken, onze positionering, focus, groei en schaal, zodat we de juiste keuzes kunnen maken. Met Toekomstbestendig Zutphen verkennen we welke positie we, vanuit onze centrumfunctie, willen innemen binnen de subregio en in relatie tot omliggende gemeenten, de Regio Stedendriehoek, de provincie, het Rijk en maatschappelijke en economische partners. Daarmee leggen we de basis voor toekomstbestendige voorzieningen, een goede bereikbaarheid en hoogwaardige gemeentelijke dienstverlening. Onze overige samenwerkingsverbanden, zoals de VNOG en de Regio Achterhoek, komen aan de orde in de inhoudelijke programma's. 

Waar staan we nu? 

Het huidige voorzieningenniveau in de gemeente Zutphen is voldoende. De ambitie is om dit in stand te houden en zo mogelijk te versterken. Dat is moeilijk te realiseren zonder het te bezien in onder meer het licht van de benodigde inwonersgroei, woningbouw in aantal en programmering, de groei van werkgelegenheid en de aard van bedrijvigheid. 

In het ‘Ontwikkelperspectief Regio Stedendriehoek 2050’, worden de scenario’s ontwikkeld die laten zien dat de gemeente Zutphen een belangrijke rol speelt als compacte stedelijke kern, maar dat woningbouw alleen niet genoeg is om onze positie te behouden. Bedrijvigheid, water, natuur, energie, landschap en mobiliteit moeten integraal worden meegewogen. De eerste concepten van het ‘Ontwikkelperspectief 2050’ zijn in 2026 gedeeld met de gemeenteraad. Binnenkort volgt het volledige ‘Ontwikkelperspectief’.  

Op verzoek van de gemeenteraad stellen we ook de ‘Uitgangspuntennotitie Toekomstbestendig Zutphen’ op. Deze uitgangspuntennotitie moet in 2027 helpen bij het bepalen van richting in onze keuzes op het gebied van beleid, positionering, samenwerking en organisatie. 

Indicatoren en streefwaarden 

Voor dit doel zijn op dit moment nog geen indicatoren en streefwaarden vastgesteld. Bij een volgende actualisatie van de programmabegroting wordt bezien of indicatoren en streefwaarden kunnen worden opgenomen. 

Wat willen we bereiken?

We werken vanuit onze visie op dienstverlening, waarin onze normen helder staan verwoord. De ambities van de gemeente Zutphen op het gebied van (digitale) dienstverlening zijn vastgelegd in de ‘Visie op gemeentelijke dienstverlening’. 

We sluiten hiermee aan bij de landelijke ontwikkelingen, onder meer door de dienstverleningskanalen in samenhang te benaderen (conform het landelijke programma omnichannel, zie ook programma 7). In onze dienstverlening en communicatie staan onze inwoners en maatschappelijke organisaties centraal. We communiceren met impact. Dit betekent doelgericht, begrijpelijk en vanuit de behoeften van onze inwoners, ondernemers en partners. Onze communicatie en dienstverlening dragen hierdoor bij aan de realisatie van onze maatschappelijke opgaven. 

Waar staan we nu?

Op basis van de Visie op dienstverlening is er een Uitvoeringsplan dienstverlening opgesteld met acties die lopen tot halverwege 2027. Er is daarmee een basis gelegd die vooral is gericht op de interne afspraken over dienstverlening. Het werken volgens de uitgangspunten van onze visie op dienstverlening moet steeds meer onderdeel worden van ons reguliere werk. In 2027 maken we de beweging meer naar buiten. We doen dan ook onderzoek naar de tevredenheid onder inwoners, ondernemers en organisaties. 

We zijn begonnen met "Communiceren met focus’; zo draagt communicatie bij aan impact bij het realiseren van projecten en participatietrajecten. We informeren, betrekken en activeren inwoners en ondernemers en maatschappelijke organisaties via onze online en offline communicatiemiddelen.  We hebben aandacht voor begrijpelijke, duidelijke en toegankelijke communicatie via alle kanalen (zoals website en brieven). Onze huisstijl zorgt voor herkenbaarheid en vertrouwen. We leggen afspraken en werkwijzen hierover vast.

Indicatoren en streefwaarden

Indicator 1: het percentage vragen via het contactformulier dat binnen de servicenorm van vijf werkdagen (of in sommige gevallen drie weken) is beantwoord.
Streefwaarde: 80%   

Indicator 2: het percentage terugbelverzoeken dat binnen de servicenorm van twee werkdagen is afgehandeld.
Streefwaarde: 80% 

Indicator 3: het percentage van externe communicatie dat eind 2028 voldoet aan onze richtlijnen van het schrijven op B1 niveau.
Streefwaarde: 80%