Programma 4 Ondernemen en duurzaamheid

Context programma 4 Ondernemen en duurzaamheid

Terug naar navigatie - Programma 4 Ondernemen en duurzaamheid - Context programma 4 Ondernemen en duurzaamheid

Dit programma richt zich op het versterken van de sociaal-economische structuur van de gemeente Zutphen. Het omvat economie en vestigingsklimaat, bedrijventerreinen, binnenstad en wijkvoorzieningen, energietransitie, duurzaamheid en de verbinding tussen onderwijs, arbeidsmarkt en werkgelegenheid.

De inzet is gericht op meer arbeidsparticipatie, economische vitaliteit en bestaanszekerheid, gecombineerd met een aantrekkelijk ondernemersklimaat en een goed voorzieningenniveau voor inwoners. Tegelijkertijd werkt de gemeente aan de energietransitie, welke verder reikt dan het vervangen van de fossiele energie door duurzame energiebronnen, en de verdere verduurzaming van de bebouwde omgeving. 

Wat willen we bereiken?

Tussen 2027 en 2030 werken we aan meer arbeidsparticipatie, economische vitaliteit en bestaanszekerheid, waarbij voorzieningen dichtbij inwoners blijven. Wij voeren de energietransitie uit volgens het Nationaal Klimaatakkoord, met als doel in 2030 de CO2-uitstoot met 55% te verminderen ten opzichte van 1990. Daarbij wordt gekozen voor een rechtvaardige en wijkgerichte aanpak.

Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen?

Terug naar navigatie - - Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen?

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? - Wat willen we bereiken?

410 - Een vitale en duurzame economie die slim verbonden is.

Terug naar navigatie - Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? - Wat willen we bereiken? - 410 - Een vitale en duurzame economie die slim verbonden is.

Wat willen we bereiken? 

Gemeente Zutphen wil een aantrekkelijke gemeente blijven om te wonen, werken en ondernemen, met een divers aanbod aan bedrijvigheid, een sterke economie en goed bereikbare voorzieningen. Tussen 2027 en 2030 versterken we de sociaal-economische structuur door in te zetten op arbeidsparticipatie, economische vitaliteit en bestaanszekerheid, waarbij voorzieningen dichtbij inwoners beschikbaar blijven. Door te investeren in arbeidsparticipatie, een vitaal ondernemersklimaat en sterke voorzieningen in wijken en binnenstad, werkt de gemeente aan een veerkrachtige economie die perspectief biedt op werk en inkomen en die meebeweegt met maatschappelijke en economische veranderingen. 

Om ruimte te bieden aan economische groei en een aantrekkelijk vestigingsklimaat breiden we de werklocaties De Revelhorst en De Mars (Eefde-West) uit. Daardoor ontstaat op termijn ruimte om De Stoven en Lage Weide te herontwikkelen tot gemengd stedelijk gebied. Ook voor de Bufferzone onderzoeken we mogelijkheden voor een dergelijke ontwikkeling. De Sociaal- Economische Visie geeft richting hoe wij de ontwikkeling van onze economie zien. Na afronding van de Sociaal-Economische Visie werken we de Gebiedsvisie De Mars verder uit, waarbij de unieke kwaliteiten van het gebied, zoals de beschikbare milieuruimte en de ontsluiting over water, worden benut. 

Daarnaast zetten we in op een compleet en hoogwaardig voorzieningenniveau in de binnenstad en een passend aanbod in de wijkharten. We investeren in een bereikbare, leefbare en aantrekkelijke binnenstad met een gezonde mix van wonen, werken, ondernemen, horeca en recreatie. In de wijken streven we naar ontmoetingsplekken en dagelijkse voorzieningen die aansluiten bij de behoeften van inwoners. 

Waar staan we nu? 

De sociaal-economische structuur van de gemeente Zutphen staat onder druk door ontwikkelingen zoals krapte op de arbeidsmarkt, personeelstekorten in vitale sectoren, een groeiende groep inwoners met een kwetsbare inkomenspositie en veranderende eisen aan het vestigingsklimaat voor ondernemers. Tegelijkertijd vragen de energietransitie en verduurzaming om aanpassingsvermogen van zowel inwoners als bedrijven.  

We staan aan de lat voor de actualisatie van het beleid. Dit is nodig voor het voeren van een gedegen economisch beleid en voor de uitvoering van de Omgevingsvisie. 

Indicatoren en streefwaarden 

Indicator 1: Het aantal uitgevoerde acties en maatregelen per kader thema voor economie, werklocaties en commerciële functies; hierbij wordt ook de voortgang gerapporteerd.  
Streefwaarde: In 2030 zijn de belangrijkste kaders geactualiseerd (ja/nee per kader). Jaarlijks wordt gerapporteerd over: 

  • het aantal uitgevoerde acties en maatregelen per thema; 
  • de voortgang per maatregel (gerealiseerd / lopend / vertraagd). 

Dit op basis van de actualisatie en uitvoering van kaders voor economie, werklocaties en commerciële functies in het dynamisch stadshart en de wijkharten 

 

Indicator 2: Inzicht in de woon-werkbalans
Streefwaarde: de woon-werkbalans blijft minimaal gelijk en wordt de komende jaren versterkt.  

Vanaf 2027 wordt jaarlijks inzicht gegeven in: 

  • de woon-werkbalans, op basis van 
    • het aantal arbeidsplaatsen 
    • het aantal inwoners 

In de Sociaal -Economische Visie kan de streefwaarde worden aangescherpt.  

Indicator 3: Voldoende ruimte voor ondernemen
Streefwaarde: Vanaf 2027 wordt jaarlijks inzicht gegeven in: 

  • De ruimte op de bedrijventerreinen 
    • Deze wordt verstevigd en groeit de komende jaren om de autonome groei te faciliteren (2026 = 272 ha | bron Ibis Gelderland) 
  • In de binnenstad blijft de leegstand rond de frictieleegstand van 5 – 7% (bron Locatus) 

420 - CO2-neutraal in 2050.

Terug naar navigatie - Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? - Wat willen we bereiken? - 420 - CO2-neutraal in 2050.

Wat willen we bereiken? 

Het programma energietransitie voert het Nationale Klimaatakkoord uit. Dat betekent dat we minder CO2 uit gaan stoten. Om CO2-neutraliteit te halen moet in 2050 95% minder CO2 worden uitgestoten dan in 1990. De tussendoelstelling voor 2030 is 55% minder CO2-uitstoot dan in 1990. Gemeente Zutphen realiseert de energietransitie rechtvaardig en wijkgericht. 

Waar staan we nu?

Met behulp van de regionale klimaatmonitor houden we de CO2-uitstoot in de gemeente Zutphen bij. De laatste cijfers in de regionale klimaatmonitor zijn van 2024. In 2024 werd 44% minder CO2 uitgestoten dan in 1990. 

De eerste stap om de CO2-uitstoot te beperken is het besparen van energie. We bieden verschillende vormen van ondersteuning aan inwoners, van energiefixers tot volledige ontzorging van grootschalige isolatie. Daarnaast werken we aan de realisatie van warmtenetten als vervanging voor aardgas, de opwek van duurzame elektriciteit met zon en wind en de overstap naar duurzame mobiliteit onder andere door het plaatsen van laadpalen. 

Netcongestie is een belangrijke factor bij die overstap naar duurzame energie. Stroom is niet meer onbeperkt beschikbaar. Bedrijven staan al jaren op de wachtlijst en sinds 1 juli geldt deze wachtlijst ook voor woningen. Door middel van het zogenaamde “eerder aanvragen” zorgen we ervoor dat woningen en scholen prioriteit krijgen bij het verstrekken van stroom. Tegelijkertijd is een ander bewustzijn nodig: netbewust bouwen. Op die manier kun je met minder stroom hetzelfde aantal woningen en scholen bouwen.

In 2025 heeft het inwonersberaad een rapport met 25 aanbevelingen aan de raad aangeboden om op een rechtvaardige manier de CO2-footprint in de gemeente Zutphen met 95% terug te brengen in 2050. In 2026 zijn we gestart met de uitvoering van de eerste elf aanbevelingen.

Indicatoren en streefwaarden

Indicator 1: CO2-uitstoot in de gemeente Zutphen
Streefwaarde: In 2030 moet de CO2-uistoot zijn afgenomen met 55% ten opzichte van 1990. In 2030 moet de CO2-uitstoot in de gemeente Zutphen 114 kton zijn. 

Indicator 2: Hoofdverwarmingsinstallatie van woningen (bestaande bouw)
Streefwaarde: In 2035 zijn 1.600 woningen aardgasvrij. Het warmtenet in de Componistenbuurt voor 700 woningen is gerealiseerd. De eerste 500 woningen in Noordveen zijn aangesloten op een warmtenet. 400 woningen hebben een volledig elektrische warmtepomp. 

Indicator 3: Geïsoleerde woningen
Streefwaarde: We streven ernaar dat ongeveer 600 woningeigenaren in 2027 gebruikmaken van onze isolatiesubsidieregeling.

Onze reguliere taakuitvoering

Terug naar navigatie - - Onze reguliere taakuitvoering

Binnen dit programma geven we uitvoering aan de gemeentelijke taken op het gebied van economie, ondernemerschap en energietransitie. Daarbij werken we aan het versterken van de economische structuur van de gemeente Zutphen, het bevorderen van een goed vestigingsklimaat, een aantrekkelijke binnenstad en het realiseren van een duurzame en toekomstbestendige energievoorziening.

Voor het onderdeel economie ontwikkelen en actualiseren we beleid voor de binnenstad, bedrijventerreinen en wijkharten. We onderhouden structurele samenwerkingen met ondernemersorganisaties, bedrijvenverenigingen en regionale partners en vervullen een regisserende en verbindende rol bij economische vraagstukken. Daarnaast verzorgen we accountmanagement richting ondernemers, leveren we een bijdrage aan ruimtelijke ontwikkelingen en verstrekken we subsidies op basis van prestatieafspraken. Ook geven we uitvoering aan regionale economische agenda's en participeren we in verschillende regionale samenwerkingsverbanden op het gebied van economie, werklocaties, innovatie en arbeidsmarkt.

Specifieke aandacht gaat uit naar de vitaliteit van de binnenstad, de ontwikkeling van bedrijventerreinen, de versterking van wijkvoorzieningen en de aansluiting tussen economie, wonen en werken. Daarnaast werken we aan het arbeidsmarktbeleid.

Binnen de energietransitie geven we uitvoering aan landelijke, regionale en lokale ambities op het gebied van verduurzaming en CO2-reductie. We ontwikkelen beleid voor warmte, duurzame energie en energie-infrastructuur. Het college stelt in 2027 het warmteprogramma vast. Met het warmteprogramma wordt de Transitievisie Warmte 2021 geactualiseerd en vervangen. Het warmteprogramma is een verplicht programma onder de Omgevingswet. Ook werken we samen met de regiogemeenten aan de uitvoering van regionale energieopgaven. Daarnaast ondersteunen we inwoners bij het verduurzamen van woningen via subsidies, leningen, energiecoaches en energiefixers. We subsidiëren ZutphenEnergie voor de energiewinkel en de inzet van energiecoaches. ZutphenEnergie krijgt een aanvullende uitkering voor de energiefixers vanuit de Energiearmoede-uitkering van het Rijk.

Verder faciliteren we initiatieven voor duurzame energieopwekking, toekomstbestendige energiesystemen, de ontwikkeling van collectieve warmteoplossingen en de uitrol van laadinfrastructuur voor elektrisch vervoer. Om de energietransitie mogelijk te maken, werken we samen met netbeheerder Liander aan de noodzakelijke uitbreiding van het elektriciteitsnet. Ook werken we samen met lokale partners, zoals bijvoorbeeld IJsselwind voor de realisatie van windmolens, en faciliteren we inwonersinitiatieven van kleinschalige warmtenetten. 

Hiermee zorgen we voor de randvoorwaarden die nodig zijn voor een duurzame energievoorziening en een toekomstbestendige economische ontwikkeling van de gemeente Zutphen.

Het Bodembeheerplan Regio Achterhoek 2021-2031 met daaraan gekoppelde bodemkwaliteitskaarten is de basis van ons werk. We zetten in op een zorgvuldige advisering ten aanzien van de wettelijke milieutaken. Deze taken zijn ondergebracht in een samenwerking met andere gemeenten in de gemeenschappelijk regeling Omgevingsdienst Achterhoek. Deze organisatie voert een belangrijk deel van de wettelijke milieutaken uit. We volgen actief de ontwikkeling rondom de fusie tussen de Omgevingsdienst Achterhoek (ODA) met de Omgevingsdienst Veluwe (OVIJ).

Wat mag het kosten?

Terug naar navigatie - - Wat mag het kosten?

Financiën Ondernemend en duurzaamheid

Terug naar navigatie - Wat mag het kosten? - Financiën Ondernemend en duurzaamheid Bedragen x €1.000
Exploitatie
Realisatie 2025
Begroting 2026 (Primitief)
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
Begroting 2030
Lasten
Straatmarkten
177
175
182
183
183
182
Economie
2.015
1.716
1.784
1.781
1.780
1.780
Milieu en duurzaamheid
1.470
2.035
2.057
2.107
2.157
2.205
Duurzaamheid
3.319
1.539
2.407
2.400
2.400
2.372
Totaal Lasten
6.981
5.465
6.430
6.469
6.518
6.539
Baten
Straatmarkten
-152
-180
-180
-180
-180
-180
Economie
-14
0
0
0
0
0
Milieu en duurzaamheid
-52
-74
-76
-76
-76
-76
Duurzaamheid
-1.772
-762
-762
0
0
0
Totaal Baten
-1.989
-1.016
-1.019
-256
-256
-256
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
4.992
4.449
5.411
6.213
6.262
6.282
Stortingen
Economie
0
0
0
0
0
0
Milieu en duurzaamheid
3
3
3
3
3
3
Totaal Stortingen
3
3
3
3
3
3
Onttrekkingen
Economie
-120
0
0
0
0
0
Milieu en duurzaamheid
-170
0
0
0
0
0
Duurzaamheid
-348
0
0
0
0
0
Totaal Onttrekkingen
-638
0
0
0
0
0
Mutaties reserves
-635
3
3
3
3
3
Gerealiseerd resultaat
4.358
4.452
5.414
6.216
6.265
6.286

Wie zijn onze belangrijkste partners

Terug naar navigatie - - Wie zijn onze belangrijkste partners

In deze paragraaf is een selectie opgenomen van de belangrijkste partners waarmee de gemeente structureel samenwerkt binnen dit programma. Deze partners zijn geselecteerd op basis van hun bijdrage aan het realiseren van de programmadoelen, waarbij uitval van één van de partners impact kan hebben op de voortgang van het geheel. De selectie betreft daarmee niet een volledig overzicht, maar een gerichte weergave van partijen die het meest bepalend zijn voor het behalen van de doelstellingen binnen dit programma.

Partner 

Toelichting 

TechniekFabriek 

De TechniekFabriek verbindt ondernemers, onderwijs en overheid rond techniek, verduurzaming en de energietransitie. 

Energiecoöperatie ZutphenEnergie 

ZutphenEnergie denkt mee met de gemeente bij allerlei energietransitie-projecten en is beheerder van zonneparken en straks twee windturbines. Tevens is ZE het loket voor inwoners en VvE’s voor hulp bij verduurzaming, hiervoor ontvangen ze subsidie van ons. 

Liander 

Samen met Liander werken we aan de uitbreiding van het elektriciteitsnet. 

Gelders Warmte Bedrijf (GWB) 

Samen met GWB richten we het lokale warmtebedrijf WBZu op. WBZu gaat de aanleg en het beheer van de warmtenetten verzorgen. 

Woonbedrijf ieder1 en woningstichting Ons Huis Apeldoorn 

 

De woningcorporaties zijn belangrijke partners in de ontwikkeling van de warmtenetten.  

Stichting Ondernemersfonds Binnenstad Zutphen 

Beheert ondernemersmiddelen en investeert deze in promotie, evenementen, veiligheid, leefbaarheid en aantrekkelijkheid van de binnenstad. 

 

Stichting Parkmanagement Bedrijventerreinen Zutphen en Bedrijvenkring Zutphen   

Zij vertegenwoordigen de ondernemers op de bedrijventerreinen en zijn gesprekspartner voor de revitalisering en onderhoud en dragen zorg voor de beveiliging en het parkmanagement. 

Regio Stedendriehoek 

Werkt samen met ondernemers en onderwijsinstellingen en anderen zoals waterschappen aan de aanpak van urgente maatschappelijke opgaven zoals woningbouw, klimaatadaptatie en de energietransitie, behouden en versterken van onze voorzieningen, leefkwaliteit en economische veerkracht.  

Provincie Gelderland 

Subsidie verstrekker en expertise team ontwikkeling warmtenetten 

Reguleert ruimtelijk economische ontwikkelingen via provinciaal beleid en de provinciale verordening. 

Omgevingsdienst Achterhoek 

De Omgevingsdienst Achterhoek voert een belangrijk deel van de wettelijke milieutaken uit. 

 

Verplichte indicatoren (BBV)

Terug naar navigatie - - Verplichte indicatoren (BBV)

In deze paragraaf worden de verplichte indicatoren weergegeven die gemeenten op grond van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) moeten opnemen in de begroting en jaarstukken. Deze landelijk vastgestelde, uniforme indicatoren geven inzicht in maatschappelijke ontwikkelingen en de prestaties van beleid en maken vergelijking tussen gemeenten mogelijk. De indicatoren vormen daarmee een aanvulling op de gemeentelijke sturingsinformatie en worden daarom separaat gepresenteerd.

Bij dit programma horen de volgende verplichte indicatoren:

Taakveld 

Indicator 

eenheid 

periode 

Zutphen 

Provincie 

Nederland 

 

Bron 

Beschrijving 

3. Economie 

Vestigingen 

per 1.000 inw 15-64jr 

2024 

181,3 

174,2 

191,4 

 

LISA 

Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar. 

3. Economie 

Functiemenging 

% 

2024 

48,9 

54,6 

54,5 

 

LISA 

De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen. 

7. Volksgezondheid en milieu 

Hernieuwbare elektriciteit 

%  

2024 

30,2 

x 

42,5 

 

Klimaatmonitor - Rijkswaterstaat 

Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa. 

 

Meest relevante documenten

Terug naar navigatie - - Meest relevante documenten

In deze paragraaf is een selectie opgenomen van de meest relevante beleidsstukken, visies en uitvoeringsprogramma’s die direct richting geven aan de doelen en activiteiten binnen dit programma en die bepalend zijn voor de uitvoering en verantwoording daarvan. De selectie betreft daarmee geen volledig overzicht, maar een gerichte weergave van documenten die in belangrijke mate sturend zijn voor de inhoud en uitvoering van dit programma.

Beleidsstuk (Link) 

Toelichting 

De Omgevingsvisie 2040 geeft richting aan een gezonde, groene en toekomstbestendige ontwikkeling van Zutphen en Warnsveld. 

Het afwegingskader geeft de spelregels voor de ontwikkeling van grootschalige zonnevelden. 

De verfijning Transitievisie Warmte schetst welke opties er zijn voor duurzame warmtebronnen in de wijken en buurten en in welke volgorde de buurten worden aangepakt.   

Het RPE is het vervolg op de RES 1.0 (regionale energiestrategie). Het RPE schetst hoe de energievoorziening in de regio Stedendriehoek er in 2050 uit kan zien: duurzaam, betaalbaar en betrouwbaar. 

In 2025 heeft een inwonersberaad gewerkt aan aanbevelingen om de uitstoot van CO2 in de gemeente Zutphen terug te dringen.  

De beleidsregel geeft aan hoe een verzoek voor een oplaadpaal op openbaar terrein wordt beoordeeld. 

Regionaal Programma Werklocaties 2025 – 2028 en de Ruimtelijk-economische bouwstenstenen Regio Stedendriehoek 

In het Regionaal Programma Werklocaties zijn afspraken gemaakt hoe we om gaan met de bestaande en nieuwe bedrijventerreinen binnen de regio Stedendriehoek.  

Raadsbesluit Uitbreiding werklocaties gemeente Zutphen ter ondersteuning van de Sociaal Economische Visie 

Hierin is het besluit genomen om 40 ha netto bedrijventerrein te ontwikkelen en te starten met de voorbereidingen voor de uitbreiding van de Revelhorst 

Horecavisie Zutphen 2017 - 2022 

In de horecavisie wordt aangegeven hoe wij de ontwikkeling van de horeca zien binnen onze gemeente.  

 

Investeringsplannen en -kredieten

Terug naar navigatie - - Investeringsplannen en -kredieten

Volgens het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) is een investering het vastleggen van vermogen in een object waarvan het nut zich over meerdere jaren uitstrekt. Dit vertaalt zich in jaarlijkse kapitaallasten (rente + afschrijving). 

Deze investeringen worden onder verdeeld naar drie soorten materiële vaste activa:

  • Investeringen met economisch nut
  • Investeringen met economisch nut, waarbij ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven
  • Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut

Conform de financiële spelregels van de gemeente worden investering bij de begrotingsbehandeling door de raad geautoriseerd. De raad heeft de mogelijkheid om bij de begrotingsbehandeling aan te geven van welke investeringen hij op een later tijdstip een apart voorstel voor autorisatie van het investeringskrediet wil ontvangen.

Investeringsplan 2027-2030:

Voor dit programma staan er op dit moment géén investeringen gepland in deze begrotingsperiode. 

Lopende investeringen:

Voor dit programma zijn er géén lopende investeringen.